Gaztela Zozoak eta Gabilarak

Gaztela zozoa esaten jako bizkaiko iparraldean, araba zozoa hegoaldean, eta kuriosoa iruditu jate Txoriak.eusen ikustea Legution be, Araba izanda arabazozo deitzen dabela. Espezie bi izendatzen dira izen honegaz: arabazozo pikarta (Sturnus vulgaris), eta arabazozo beltza (Sturnus unicolor), estorninos pinto y negro, inglesez sterling...

Pasa dan hilean gaztela zozo ugari ebilen Lekitto ingurutik, eta iluntzean, aldra solteka islako pinuetara joaten zirian lo egitera. Aldraka-aldraka, milaka batzuk batzen zirian bertan, pinuak zozoz josita amaitu arte, teleskopiotik zehar ikusten zan moduan.

Aukera pare bakoa txoriz elikatzen diren gabilarak edo belatz haundien moduko harraparientzat. Eta hantxe egoten zan bikotea, ar-emeak arratsaldero zain, euran kontura aparia egiteko.

Ikusgarriak izaten zirian goztela zozo horaiak (hodei) airean sortzen ebezan formak eta marrazkiak. Arrain txikien antzera, hoixe da euran babesteko modua, moltso haundietan batu, danak batera norabide aldaketa bizkorrak eginez harrapariari izkin egiteko.

Gabilarak eta gaztela zozoak Garraitzen

Gabilaretako bat pinuen adar artetik sartzen zan zozoak uxatuz, eta ostean biak ekiten eutsen ahizari.

Gabilarak ar-emeak Garraitzen

Irudiotan ikus daiteke zenbat haundiagoa dan emea arra baino, eta zelako abilak dirazen airean, planeaten eta pikauak egiten.

Honez gero alde eginda dagoz gaztela zozuok euran kumatze tokietara, baina migrazioa bete-betean dabil, asteon txonta pase ikaragarria egon da, eta ez jake gabilarari harrapakinik falta izango. Kumaldi goiztarra egiten dabe gabilarok arrazoi honegatik zehazki, migrazioagaz batera, laster jaioko jakezan kunak aurrera atarteko harrapinak etxeraino etorten jakezen sasoian.

Ea laister ikusten dogun hurrengo belaunaldia Garraitz ganetik hegaz!

 

GABILARAK

 Gabilaria esaten jako Lekitton batuko Belatz handiari, Falco peregrinus edo gaztelaniazko halcón peregrinoari. 

Belatza, gabilaria, munduko animalirik bizkorrena da, hegoak tolestuz goitik behera botaten danean 300 km/hko andaria hartu leike, harrapakinak ezustean atrapatuz. Gabilarak ornitofagoak diraz, hau da, txori hutsez elikatzen dira, ez dabe besterik atrapaten.

Sasoi baten, badiraz urte batzuk honezkero, elizako txuntxur batean egoten zan bat bertan talaia hartuta, plazako usoren bat despista eta atrapateko prest.

Baekian islako puntako erlaitz batean egoten, itsasotik txoritxuak noiz pasako zain, eta antza danez, habia be egiten eben islan.

Bazirian urte batzuk islako gosaleku (edo pausaleku) horretan ez nebana ikusten, eta pasa dan otsailaren 17an, teleskopioagaz santzari begira nagoela, sorpresa! Gabilara bikote bat islako puntan!

Gabilara ar-emiak, belatz handiak batuaz,  falco peregrinus

Gure inguruan aspalditik bikote batek egiten dau habia Otoioko amiletan (edo labarretan).

Talaiara igonez gero, ez da gaitza gabilararen bat ikustea, eta pazientzia eta prismatiko batzuekin agian ikusiko dogu pikau ikusgarriren bat egiten.

Gabilaria pikaua egiten, Talaiatik

Eguaztenean, hilaren 10ean, itsasora urten neban Julen Santa Kristina eta Lander Unzilla lagun txorizaleakin, koplakin disfrutatzeko asmoagaz, baina karrabasoari nahi izan geuntsen bisitia egin lehenengo. Santa Katalinako bideko amiletara hurreratu ginan, eta bertan topa genduan gabilara bikotea. 

                                                                    Gabilara ar-emeak 

Ezkerraldean arra eta eskumaldean emea, askoz handiagoa. Arrak 600 gr inguru pisa leike, eta 900 bat emak. Enbergaduraz, 90-110 cm bitartean.

Emeak hegaz urten eban itsasoruntz eta ostera zabal bat egin eta gero, barriro batu zan deika geratu jakon arragaz.

Gabilara arra ameari deika

Orduan ikusi geuntsen emeari hatzaparretan ekarren harrapakina, bidegarroa (Turdus philomelos) dirudienez. 

Gabilara emea harrapakinagaz

Eztei sasoian arrak opariak egiten deutsoz emeari, erakarri nahian eta erakutsiz ehiztari jajoa dala eta senar egokia, halan da ze. Nik uste dot horixe zala emeak eukona, eta nik ez baina Landerrek bata bestearen ganean ikusi ebazala esan eban. Ez genduan izan momentu intimo hori izorratu, eta beste argazki sorta bat botata, itsasoruntz egin genduan, gabilarak paketan itzita.

Gabilara emea harrapakinagaz

Itxaropena daukat bikote barri bat izan leikela, habia leku barri bat sortzekotan. Horrela balitz, espektakulo ederrak emongo deuskuez euren ehizaldiekin farolera paseaten goazen bitartean: paisaia ezin ederragoak, eta naturaren ikuskizunak herrian bertan! Badago gehiago eskatzerik?

Gabilara bikotea haitzetan

Amaitzeko, eguaztenean eginiko argazki sortatxo bat ipiniko deutsuet. Disfruta egizuez.

Agur!